EHBW “Eerste Hulp bij Wanbetalers”: een advocaat, beter vroeg dan laatby Fidas Law

Voor veel ondernemingen behoren onbetaalde facturen tot de dagelijkse realiteit. Een laattijdige betaling hoeft niet meteen een probleem te zijn, maar wanneer betalingsachterstanden blijven aanslepen, kunnen zij een aanzienlijke impact hebben op de liquiditeit, de werking en zelfs de continuïteit van een onderneming.

In de praktijk stellen wij vast dat ondernemers vaak te lang wachten alvorens juridisch advies in te winnen. Nochtans geldt bij wanbetaling doorgaans één eenvoudige regel: hoe sneller wordt opgetreden, hoe groter de kans op een succesvolle invordering.

Krijgt u zelf te maken met wanbetalers? Neem contact op met FIDAS LAW advocaten voor gepaste bijstand.

Mijn klant betaalt niet. Wanneer moet ik mij zorgen beginnen maken?

Van zodra een factuur vervallen is en betaling uitblijft, is waakzaamheid geboden. Uiteraard kan een administratieve vergissing of tijdelijke liquiditeitskrapte aan de basis liggen van de vertraging. Wanneer echter meerdere herinneringen onbeantwoord blijven of betalingsbeloften niet worden nagekomen, is het aangewezen om de situatie ernstig te nemen.

Veel ondernemers beschouwen gerechtelijke stappen als laatste redmiddel. Dat is begrijpelijk, maar vaak ook een gemiste kans. Hoe langer een schuld openstaat, hoe groter immers het risico dat de schuldenaar zelf in financiële moeilijkheden terechtkomt of dat verhaal op beschikbare activa moeilijker wordt.

Wanneer schakel ik best een advocaat in?

Het antwoord is eenvoudig: beter vroeg dan laat!

Een advocaat komt immers niet pas tussen wanneer een procedure moet worden opgestart. Integendeel. Een tijdige juridische tussenkomst kan vaak net voorkomen dat een langdurige procedure noodzakelijk wordt.

Een advocaat kan onder meer beoordelen:

• welke positie u juridisch inneemt;
• of uw rappels en ingebrekestellingen rechtsgeldig zijn;
• welke drukkingsmiddelen beschikbaar zijn;
• of er bewarende maatregelen aangewezen zijn;
• hoe de slaagkansen van een invordering kunnen worden ingeschat;
• welke risico’s bestaan indien verder wordt afgewacht.

Vaak volstaat een correcte juridische ingebrekestelling om een dossier opnieuw in beweging te krijgen. Vandaar ons advies: “een (Fidas Law) advocaat, beter vroeg dan laat“.

Wat als mijn klant eenvoudigweg niet reageert?

In dat geval is het belangrijk om de controle over het dossier niet te verliezen. Het sturen van herinneringen zonder concreet gevolg leidt zelden tot een oplossing. Zodra blijkt dat een schuldenaar niet reageert op redelijke betalingsverzoeken, moet worden bekeken welke verdere maatregelen mogelijk zijn.

Afhankelijk van de omstandigheden kan worden overwogen om:

• formeel in gebreke te stellen;
• bewarende maatregelen te nemen;
• een gerechtelijke procedure of een IOS-procedure (Invordering Onbetwiste geldschulden) op te starten;
• zekerheden te bekomen;
• een betalingsregeling juridisch te verankeren.

Een doordachte strategie is hierbij essentieel. Niet elk dossier vraagt immers dezelfde aanpak.

Is een afbetalingsplan een goede oplossing?

Een schuldenaar die niet onmiddellijk kan betalen maar bereid is om een realistisch afbetalingsplan na te leven, biedt vaak meer perspectief dan een schuldenaar die iedere communicatie ontwijkt.

Toch is voorzichtigheid geboden. Een mondelinge afspraak of een vrijblijvende e-mailwisseling biedt vaak onvoldoende bescherming.

Een goede afbetalingsregeling bevat minstens:

• duidelijke betalingstermijnen;
• een bepaling over de gevolgen van niet-naleving;
• afspraken inzake intresten en kosten;
• eventueel bijkomende zekerheden.

Een juridisch sluitende regeling kan latere discussies vermijden en de invorderingspositie aanzienlijk versterken.

Kan ik mijn eigen prestaties stopzetten zolang er niet wordt betaald?

In bepaalde omstandigheden wel. Het Belgische recht biedt onder voorwaarden de mogelijkheid om de uitvoering van eigen verplichtingen tijdelijk op te schorten wanneer de contractspartij haar verbintenissen niet nakomt.

Die beslissing verdient echter de nodige voorzichtigheid. Een onterechte opschorting kan immers zelf aanleiding geven tot aansprakelijkheid.

Vooraleer leveringen, werkzaamheden of diensten op te schorten, is het daarom verstandig om eerst juridisch advies in te winnen.

Wat als ik vrees dat de schuldenaar insolvabel wordt?

Dan is snelheid bijzonder belangrijk. In bepaalde gevallen kunnen bewarende maatregelen ervoor zorgen dat activa niet verdwijnen voordat een uitvoerbare titel wordt verkregen. Vooral wanneer er aanwijzingen bestaan dat de financiële toestand van de schuldenaar verslechtert, kan een snelle reactie cruciaal zijn.

Hoe langer u wacht, hoe groter het risico dat andere schuldeisers voorrang nemen of dat er eenvoudigweg niets meer te recupereren valt.

Kunnen goede algemene voorwaarden echt het verschil maken?

Absoluut. Een aanzienlijk deel van de discussies rond wanbetaling heeft zijn oorsprong in onduidelijke of onvolledige contractuele afspraken.

Sluitende algemene voorwaarden regelen o.m.:

• betalingstermijnen;
• nalatigheidsintresten;
• schadebedingen;
• bevoegdheidsclausules;
• toepasselijk recht;
• invorderingskosten.

Bovendien zijn algemene voorwaarden slechts nuttig wanneer zij ook daadwerkelijk op correcte wijze worden meegedeeld en aanvaard.

Een (periodieke) juridische screening van contracten en algemene voorwaarden is daarom geen overbodige luxe.

Wat is de grootste fout die ondernemers maken bij wanbetalers?

Te lang hopen dat het probleem in der minne kan worden opgelost.

Ondernemers willen terecht hun commerciële relatie behouden. Die reflex is begrijpelijk en vaak zelfs wenselijk. Wanneer betalingsachterstanden echter blijven oplopen, kan die goodwill omslaan in een aanzienlijk financieel risico.

In veel dossiers stellen wij vast dat een vroegtijdige juridische tussenkomst de mogelijkheden tot invordering aanzienlijk vergroot. Niet omdat er onmiddellijk moet worden geprocedeerd, maar omdat vanaf het begin de juiste strategie wordt uitgezet.

Kan ik gebruikmaken van de IOS-procedure voor onbetwiste facturen?

Voor ondernemingen bestaat sinds enkele jaren de zogenaamde IOS-procedure of Invordering van Onbetwiste Geldschulden.

Deze procedure laat toe om bepaalde onbetwiste B2B-schulden te innen zonder dat eerst een klassieke gerechtelijke procedure voor de rechtbank moet worden gevoerd (dagvaarding, zitting voor de Ondernemingsrechtbank, …).

Wanneer kan de IOS-procedure worden toegepast?

U kunt van deze procedure gebruikmaken wanneer:

• zowel schuldeiser als schuldenaar onderneming zijn;
• de schuld betrekking heeft op een geldsom, die opeisbaar is én die niet ernstig werd betwist.

Zodra een factuur of schuldvordering daadwerkelijk wordt betwist, zal een “klassieke” gerechtelijke procedure voor de Ondernemingsrechtbank noodzakelijk zijn.

Waarom is de IOS-procedure interessant?

De IOS-procedure biedt vaak een aanzienlijke tijdswinst.

Waar een klassieke procedure afhankelijk is van de agenda van de rechtbank én de proceshouding van de tegenpartij, verloopt de IOS-procedure via de gerechtsdeurwaarder. Wanneer aan alle wettelijke voorwaarden is voldaan en geen geldige betwisting wordt geformuleerd, kan relatief snel een uitvoerbare titel worden verkregen.

Betekent dit dat een advocaat overbodig wordt?

Nee, uw advocaat kan de eerste ingebrekestelling opmaken én de IOS-procedure bij de gerechtsdeurwaarder opstarten (en mee opvolgen).

De ervaring leert dat een dossier vaak al in de voorbereidende fase staat of valt. Een advocaat beoordeelt vooraf of de IOS-procedure daadwerkelijk mogelijk is, voorkomt procedurefouten en kan inschatten of een klassieke gerechtelijke procedure niet strategisch interessanter is.

Bovendien blijkt in de praktijk dat schuldenaars soms alsnog een betwisting formuleren zodra een IOS-procedure wordt opgestart. Op dat ogenblik moet snel worden beoordeeld welke vervolgstappen aangewezen zijn.

Is de IOS-procedure altijd de beste keuze?

Nee, de IOS-procedure geniet niet altijd de voorkeur.

Hoewel de procedure efficiënt kan zijn, is zij niet geschikt voor elk dossier. Wanneer er discussies bestaan over de uitvoering van de overeenkomst, de kwaliteit van de geleverde prestaties of de verschuldigdheid van de facturen, zal een gerechtelijke procedure vaak onvermijdelijk zijn.

De keuze tussen een ingebrekestelling, een IOS-procedure, bewarende maatregelen of een klassieke dagvaarding vereist daarom steeds een grondige analyse van de concrete situatie.

Conclusie: een advocaat: beter vroeg, dan laat

Wanbetaling is zelden een probleem dat zichzelf oplost. Integendeel: hoe langer een dossier blijft aanslepen, hoe beperkter de mogelijkheden doorgaans worden.

Een advocaat kan in dit verband veel meer voor u betekenen dan enkel het opstarten van een (kostelijke) procedure. Hij of zij kan vanaf de eerste signalen van betalingsproblemen adviseren, begeleiden en de nodige maatregelen treffen om uw positie maximaal te beschermen.

EHBW staat voor Eerste Hulp bij Wanbetalers. En zoals bij elke vorm van eerste hulp geldt ook hier: hoe sneller wordt gehandeld, hoe groter de kans op een goede afloop.

Bij FIDAS LAW advocaten staat een team gespecialiseerd in Ondernemingsrecht klaar om uw onderneming “EHBW” aan te bieden. Neem contact met ons op via www.fidaslaw.be/contact, per mail op: info@fidaslaw.be of telefonisch op 050/30.11.50.